Mobil versiya RU AZ
_

AZƏRBAYCAN » MEDİA

“Naşı jurnalistika”nın ömrü uzun sürməyəcək - professor Cahangir Məmmədli (MÜSAHİBƏ)

08 Noyabr 2016, 13:57 (GMT +4)

Bakı, 8 noyabr, SalamNews, Ş.Nəzərli. “Çox təəssüf ki, indi internet saytlarında, qeyri-peşəkarların əlində olan onlarca qəzetdə dilimizin qaydalarına saymamazlıq, etinasızlıq, dil savadsızlığı, leksika kasıblığı, sintaktik naşılıq hökm sürməkdədir. Təsəllimiz odur ki, bu tipli “naşı jurnalistika”nın ömrü uzun sürməyəcək”.

BDU jurnalistika fakültəsinin dekan əvəzi, professor Cahangir Məmmədli bunu SalamNews-a müsahibəsində deyib. Ölkə KİV-də çalışan yüzlərlə jurnalistin müəllimi olmuş professorla müsahibənin tam mətnini təqdim edirik. 

- Cahangir müəllim, ömrünüzün 50 ilindən çoxu jurnalistika fakültəsi ilə bağlıdır. Bu ömür daim rahat yaşanıb?

- 1964-cü il avqustun sonu həyatımda baş verən bir hadisə - universitetin jurnalistika fakültəsinə qəbul olunmağım həyatımın sonrakı illərinin əsas məzmununu təşkil edir. Hələ orta məktəbin altıncı sinfindən arzuladığım jurnalistika peşəsinə ömrümün bütün anlarında səmimi bir sədaqət göstərdim. Və mən praktik jurnalistikada deyil, nəzəri jurnalistikada çalışmaqdayam. Məni BDU-nun jurnalistika fakültəsinə o zamandan bu günə həyat amalına, təmiz dünyasına, vətəndaşlıq mövqeyinin  prinsipiallığına, böyük alimliyinə güvəndiyim professor Şirməmməd Hüseynov bağladı: universiteti bitirən andan məni fakültədə saxladı. Çətin anlarımız, ağrı-acılarımız da çox oldu. Amma görünən odur ki, əgər insan həyatında öz yerini tapırsa, peşəsinə, sənətinə vurğun olursa, onun üçün çətinliklər də, ağrı-acılar da şirindir. Yüzlərlə tələbə-məzunlarımız var ki, onlarla qürur duyuram, elə indinin özündə də bir çətinliyə düşən kimi tükü-tükə yapışdırıram və onlar imkan daxilində problemlərimin həllinə kömək olurlar. Yaxşı oxumağından çox ömrümdə heç vaxt heç nə ummadığım tələbələrimin məzun həyatı mənim ən böyük qürur mənbəyimdir.

- Namizədlik dissertasiyanız “Ədəbi dilin mətbuat üslubu” mövzusunda olub. Ölkə KİV-də ədəbi dilin durumu indi necədir?

- Bəli, mən 1968-ci ildə IV kurs tələbəsi ikən Mərkəzi Komitənin katibi, çox böyük alim və dövlət xadimi Cəfər Cəfərova mətbuatda dilimizin necə korlandığı barədə şagird dəftərində bir məktub yazdım. O da məktubu oxuyub məni idarəyə çağırdı, o məktubun müzakirəsinə dilçi akademikləri, professorları dəvət etdi və mətbuat dili ilə bağlı tədqiqat aparmağı mənə məsləhət gördü. Mətbuat dilinin elmi araşdırmasına belə gəldim. Və elə indi də KİV-in dil problemləri məni çox maraqlandırır. Əlbəttə, peşəkar qəzetlərimizin, teleradiomuzun milli dilə münasibətində elə ciddi problem yoxdur. Amma çox təəssüf ki, indi internet saytlarında, qeyri-peşəkarların əlində olan onlarca qəzetdə dilimizin qaydalarına saymamazlıq, etinasızlıq, dil savadsızlığı, leksika kasıblığı, sintaktik naşılıq hökm sürməkdədir. Təsəllimiz odur ki, bu tipli “naşı jurnalistika”nın ömrü uzun sürməyəcək.

- Jurnalistikamızda meyllərin olduğu şəksizdir. Siz hansını təqdir edirsiz, hansını yox və niyə?

- Bu gün “yeni jurnalistika” kimi təqdim olunan mediada Qərb yönümlü meyllər güclüdür. Sovet senzura sistemindən təzə qurtardığımız 1990-cı illərdə jurnalistikanın Qərb prinsipləri bizə çox parıltılı görünürdü. Qərbin çeşidli media qurumları bizə təlimlər keçir, demokratik mətbuatın prinsiplərini öyrədirdilər. Sən demə, bunda da bir məqsəd varmış: bizim dediklərimizi yerinə yetir, amma biz edənləri siz etməyin! Beləliklə, tez bir zamanda məlum oldu ki, Qərbin demokratiya parıltısı elə parıltı olaraq qalır. Onlar bizim Qarabağ problemimizi, qaçqın və köçkün dərdimizi xarabazara çevirən yurd yerlərimizi... görmək istəmədilər. Belə olduqda mətbuat tarixçilərimiz və millətini sevən nəzəriyyəçilərimiz milli ənənələrə söykənməyi, jurnalistikamızın Həsən  bəy Zərdabi, Mirzə Cəlil, Əli bəy Hüseynzadə, Üzeyir Hacıbəyli , Əhmər bəy Ağaoğlu, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə kimi maarifçilərin məktəbinə söykənməyin millət üçün daha sərfəli olduğunu ortaya qoydular. Mən klassik jurnalistika ənənələrinə söykənməyi və onu müasir şəraitə uyğun davam etdirməyin tərəfindəyəm. Çünki millətin dərdi, Vətən sevgisi və bunun jurnalistikada ifadəsi, həm də səmimi ifadəsi ancaq klassikaya bağlıdır.

- Azərbaycan mediasını inkişaf etmiş ölkələrin mediası ilə hansı rakursdan müqayisə etmək faydalıdır?

- Azərbaycan mediası indi inkişaf etmiş ölkələrin media sisteminə mənəvi inteqrasiyası baş verməkdədir. Lakin inkişaf etmiş ölkələrin reklam bazarının gücü hər şeyi həll edir. İnkişaf etmiş ölkələrin transmilli qəzet, xəbər portalları və teleradio kanallarına ancaq həsəd aparmaq olar. Lakin biz də inkişafdayıq. Bəzən peşəkar jurnalistə baxışda Qərb də bizdən nəsə öyrənə bilər. Məsələn, jurnalistlərin sosial problemlərinin həllinə dövlət dəstəyi, jurnalistlərə Fəxri adların verilməsi və s. kimi faktları bizə məxsusdur.

- Rəhbərlik etdiyiniz fakültədə tədris imkanlarını kamil hesab etmək olar?

- Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsində tədrisin keyfiyyəti üçün yeni addımlar atılır. Burda çox mükəmməl teleradio tədris studiyası qurulub, "Online" studiyası, “Jurnalist”, “525-ci qəzet”, “Şərq”, “Ədalət” kimi qəzetlərin orta səhifələrində çapı və bununla da Respublika miqyasında yayılması, teleradio sistemi ilə əlaqələrin genişlənməsi, nəzəriyyədən daha çox parktikaya keçid mərhələsi üzərində intensiv iş prosesi tədrisin keyfiyyətinə təsir etməkdədir. Biz indi Türkiyə, Rusiya, ABŞ kimi ölkələrdə magistr tələbələrimizin təhsil almağına diqqəti artırırıq.

- Yalnız ana dilini bilməklə püxtələşmiş jurnalist olmağa inanırsız?

- Xeyr, inanmıram. Xarici dilləri bilmək, təkcə jurnalistlərə deyil, hər bir ixtisas sahibinə gərəkdir. Ona görə də Bakı Dövlət Universitetinin bütün fakültələrində ingilisdilli qruplar açılıb. O cümlədən Jurnalistika fakültəsində də Azərbaycan, rus və ingilisdilli bölmələr mövcuddur. Rus bölməsi lap əvvəllərdəki kimi davam edir, ingilis bölməsinin artıq III kursu mövcuddur. Bundan başqa, Azərbaycan bölməsində tələbələrin istəyindən asılı olaraq ingilis, fransız, alman dilləri qrupları yaradılıb. Çox dil bilmək vacibdən də vacib bir keyfiyyətdir.

- Ölkədə media vasitələrinin sayı tənzimlənməlidirmi?

- Ölkədə media vasitələrinin sayını, miqdarını tənzimləmək çətin olardı. Belə bir təşəbbüs medianı indi inkişafa təkan verən özəl sektorunun genişlənməsinə əngəl ola bilər. Ona görə də miqdarın tənzimlənməsi üzərində deyil, medianın peşəkarlıq problemlərinə diqqət etmək vacibdir. İqtisadi inkişafımızın indiki sürət tempi reklam bazarının inkişafına mütləq təsir edəcək. Jurnalistlərimiz haçansa mütləq hansısa məmurun cibinə göz dikməkdən tamam qurtulub, yalnız reklam bazarı uğrunda rəqabətə girişən zaman medianın indiki qeyri-peşəkar kəmiyyət çoxluğu mütləq aradan qalxacaq. Bazar münasibətləri hər şeyi özü tənzimləyəcək.

- Jurnalistikamızın problemlərini və inkişaf perspektivlərini necə görürsüz?

- Jurnalistikamızın problemləri çoxdur. Bu sahəyə qeyri-peşəkarların doluşması, reklam bazarının zəifliyi, müəyyən məqsədlər üçün böhtan və təhqirlərə  yol verilməsi, öz işindəki nöqsanlara görə məmurun jurnalistdən ehtiyat edərək ona rüşvət təklif etməsi və bununla da qeyri-peşəkarın əl-qolunun açılması, “reket jurnalistikası” kimi bir anlayışın hələ də mövcud olması və s. faktlar bizim üzləşdiyimiz problemlərdir. Lakin perspektivdə milli ənənələrə söykənən təmiz, peşəkar jurnalistikanın da meydana çıxacağı labüddür. Mən buna çox inanıram.

- Cahangir müəllim, müsahibəyə görə Sizə təşəkkür edirik.

 

TANITIM:

Cahangir Məmmədli 1942-ci ildə Ağdam rayonunun Novruzlu kəndində anadan olub.

1973-cü ildə "Müasir Azərbaycan ədəbi dilinin mətbuat üslubu" mövzusunda namizədlik dissertasiyası, 2008-ci ildə "Azərbaycanda jurnalistikanın müasir inkişaf meylləri" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edib.

1973-cü ildən BDU Mətbuat tarixi kafedrasına çalışıb. Sonralar Mətbuat tarixi kafedrasının müdiri vəzifəsində çalışıb. 2005-ci ildən Jurnalistikanın nəzəriyyəsi və təcrübəsi kafedrasının müdiridir. Hazırda həm də fakültədə dekan əvəzi vəzifəsini daşıyır.

"Jurnalistikanın nəzəriyyəsi və təcrübəsi", "KİV-in hüquqi tənzimlənməsi" fənlərini tədris edir. 250 elmi, 1300 publisistik məqalə, 3 monoqrafiya, 4 kitabın müəllifidir.

Elmlər namizədləri və doktorlar yetişdirib. 

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin təqaüdçüsüdür.


Ölkənin və dünyanın ən son xəbərləri bizim Facebook səhifəmizdə


Əlaqəli Xəbərlər

Müəllimlərin işə qəbulu üzrə müsabiqənin müsahibə mərhələsi başlayıb

“Jurnalistika”ya qəbul olmaq üçün keçirilən qabiliyyət imtahanının nəticələri açıqlanıb

Təranə Məmmədova: “Loqos” həyatımın ayrılmaz hissəsidir (MÜSAHİBƏ)

Jurnalistika ixtisasına qəbul olmaq istəyən abituriyentlər üçün qabiliyyət imtahanı keçirilib

Jurnalistikaya qəbul olmaq istəyənlər bu gün qabiliyyət imtahanı verəcəklər

DİM jurnalistika ixtisasına qəbul olmaq istəyən abituriyentlər üçün qabiliyyət imtahanı keçirəcək

“Jurnalistika” ixtisasına qəbul olmaq istəyən abituriyentlərin qeydiyyatı başa çatır

Dövlət qulluğuna qəbul üçün müsahibələrin nəticələri açıqlanıb

Dövlət qulluğuna qəbulla bağlı müsahibənin nəticələri açıqlanıb

DİM dövlət qulluğuna qəbul üçün müsahibə elan edib

Sağlam rəqabətin olması inkişaf üçün çox böyük rol oynayır -  İlham Hüseynov (MÜSAHİBƏ)

DİM 9 dövlət orqanında vakant vəzifələrin tutulması üçün müsahibə elan edib

Dövlət qulluğuna qəbul üçün müsahibə elan edilib

Azərbaycan jurnalistikasında Elnur Niftəliyev tərəfindən bir ilk

Caspian Energy Türkiyənin Baş nazirinin eksklüziv müsahibəsini dərc edib

Təhsil Nazirliyi işə qəbul üçün keçirilən müsahibələrin nəticəsini açıqlayıb

“İdman jurnalistikası” magistr proqramına müraciət müddəti uzadılıb

Azərbaycanda dövlət qulluğuna qəbul üzrə müsahibə elan olunub

Müddətsiz əmək müqaviləsi əsasında işə qəbul olunmaq istəyən müəllimlərin müsahibəsinə başlanılıb

“İdman jurnalistikası” üzrə magistr ixtisasına qəbul olmaq istəyənlərin nəzərinə!

19 Avqust 2018, 10:01 (GMT +4)
Bu gün İmam Məhəmməd Baqirin (ə) şəhadət günüdür

18 Avqust 2018, 16:38 (GMT +4)
Qobustanda toxumçuluğa həsr olunan regional müşavirə keçirilib (FOTO)

18 Avqust 2018, 16:35 (GMT +4)
Bu il Azərbaycan MDB ölkələrinə 600 milyon dollarlıq məhsul ixrac edib

18 Avqust 2018, 16:32 (GMT +4)
Bu il kreditlərin 96,7 faizi banklar tərəfindən verilib

18 Avqust 2018, 16:27 (GMT +4)
BMT-nin keçmiş baş katibi vəfat edib

18 Avqust 2018, 16:15 (GMT +4)
Bakıda avtobus sürücüləri və sərnişinlərini ölümlə hədələyən şəxs barəsində məhkəmə qərarı açıqlanıb (FOTO)

18 Avqust 2018, 15:04 (GMT +4)
Əli Əhmədov Türkiyəyə gedib

18 Avqust 2018, 13:46 (GMT +4)
Dövlət Gömrük Komitəsi iş adamlarına müraciət edib

18 Avqust 2018, 13:17 (GMT +4)
Sabah ölkə ərazisində gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb

18 Avqust 2018, 13:01 (GMT +4)
İlin ən yaxşı smartfonu məlum olub

18 Avqust 2018, 12:35 (GMT +4)
Azərbaycanda Sərhəd Mühafizəsinin yaranmasının 99-cu ildönümü tamam olur

18 Avqust 2018, 11:26 (GMT +4)
Azərbaycanda dövlət qulluğuna qəbul imtahanı keçirilir

18 Avqust 2018, 11:05 (GMT +4)
Pakistanın yeni baş naziri İmran Xan and içib

18 Avqust 2018, 10:49 (GMT +4)
"Qəbələ”nin sabiq baş məşqçisi "Astana" klubundan ayrılıb

18 Avqust 2018, 10:49 (GMT +4)
DSX son 15 ildə terrorçuluğa qarşı mübarizə zamanı 88 şəxsi saxlayıb, 375 nəfərin şəxsiyyətini müəyyən edib

18 Avqust 2018, 10:45 (GMT +4)
Maliyyə Nazirliyi yeni elektron xidmətlər göstərəcək

18 Avqust 2018, 10:40 (GMT +4)
Sutka ərzində atəşkəs rejimi 81 dəfə pozulub

17 Avqust 2018, 18:02 (GMT +4)
Azərbaycanda qanunsuz yaşayan 78 miqrant saxlanılıb

17 Avqust 2018, 17:58 (GMT +4)
Azərbaycanda fermerlərə daha 57,5 mln. manat subsidiya ödəniləcək

17 Avqust 2018, 17:50 (GMT +4)
XVI Yay Paralimpiya Oyunlarına hazırlıq məsələləri müzakirə edilib

17 Avqust 2018, 17:47 (GMT +4)
İstirahət günləri üçün hava proqnozu açıqlanıb

17 Avqust 2018, 17:45 (GMT +4)
Trampın Vaşinqtonda hərbi paradı 92 milyon dollara başa gələ bilər

17 Avqust 2018, 17:38 (GMT +4)
Bakının 3-cü mikrorayon dairəsində və metronun "Memar Əcəmi" stansiyasının yaxınlığında nəqliyyat şəraiti yaxşılaşdırılır

17 Avqust 2018, 17:35 (GMT +4)
Azərbaycanlı döyüşçülər peşəkar boks gecəsində iştirak edəcəklər

17 Avqust 2018, 17:26 (GMT +4)
Türkiyə idxalı azaltmaq üçün ciddi qərarlar qəbul edir

17 Avqust 2018, 17:18 (GMT +4)
Nazirlik bələdiyyə sədrini 3000 manat cərimələyib

17 Avqust 2018, 17:10 (GMT +4)
Gəncədə törədilən terror aktı və kütləvi iğtişaşlarla bağlı daha iki nəfər həbs olunub - RƏSMİ

17 Avqust 2018, 16:56 (GMT +4)
"Neftçi"nin "Bakcell Arena"ya dönəcəyi tarix bəlli olub

17 Avqust 2018, 16:43 (GMT +4)
AzTA-nın üzvləri üçün Şirvan Milli Parkının ərazisinə infotur təşkil olunub

17 Avqust 2018, 16:33 (GMT +4)
Polis Qurban bayramı günlərində gücləndirilmiş iş rejimində işləyəcək

1

Saytda dərc olunmuş istənilən materiala bütün hüquqlar müəllif hüquqları barədə beynəlxalq qanunvericiliyə uyğun şəkildə qorunur. Saytda yerləşdirilmiş istənilən audio, foto və videomaterialların istifadəsinə yalnız hüquq yiyəsinin icazəsi və SalamNews saytına istinadla yol verilir.
E-mail: info@salamnews.org
Tel./Fax: (+99412) 555 1 313
(+7499) 120 63 66