Mobil versiya RU AZ
_

AZƏRBAYCAN » CƏMİYYƏT

Yaqub Mahmudov: “Cümhuriyyət dövrü tariximizin şərəf səhifəsidir”

03 Yanvar 2018, 11:44 (GMT +4)

Bakı, 3 yanvar, SalamNews. “2017-ci ilin ən böyük uğurlarından biri Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş soyqırımları ilə bağlı tədqiqatların davam etdirilməsidir. Bu, ən böyük nailiyyətimizdir. Dehlidən başlayaraq Sankt-Peterburq, Moskva, Paris, Berlin, London, İstanbuldan bununla bağlı yüzlərlə sənəd gətirmişik”.

AMEA-dan SalamNews-a verilən məlumata görə, bunu AMEA-nın Tarix İnstitutunun direktoru, Milli Məclisin deputatı, akademik Yaqub Mahmudov institutun 2017-ci ildə gördüyü işlərdən danışarkən deyib.

Yaqub Mahmudov bildirib ki, Tarix İnstitutu Bakıda, Şamaxı və Quba qəzalarında, Qarabağda, Zəngəzurda, İrəvan quberniyasında, Naxçıvanda, Şərqi Anadoluda və Urmiya bölgəsində erməni-daşnak quldurlarının törətdiyi soyqırımlarıyla bağlı ayrı-ayrılıqda kitablar çap etdirib: “Bir kitabı da xüsusi qeyd etmək istəyirəm. Azərbaycanın türk-müsəlman əhalisinin soyqırımını araşdıran Nigar Gözəlova Britaniya kitabxanasının arxiv sənədləri əsasında kitab yazıb. Eləcə də biz Hərbi Prokurorluqla birgə 1918-ci il soyqırımları ilə bağlı sənədlər əsasında kitab hazırlamışıq”.

Deputat qeyd edib ki, bu il Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yüzilliyidir: “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin tarixi Hindistan arxivlərində” adlı kitab çap etdirəcəyik. Eyni zamanda, həmin dövrə dair sənədlər toplusu buraxacağıq. Bir neçə dissertasiyanın müdafiəsi hazırlanır. Cümhuriyyət dövrü tariximizin şərəf səhifəsidir. İnstitutun tapşırığı ilə Londonda Cümhuriyyət tarixinə aid yeni sənədlər toplanmaqdadır. Fransadan bura sənədlər gətirmişik. Məni narahat edən məqamlardan biri odur ki, Cümhuriyyətin bolşevik Rusiyası ilə münasibətləri öyrənilməyib. Bolşevik Rusiyası Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətini tanımadı və nəticədə ölkəmizi işğal etdi. Bu istiqamət, eləcə də Cümhuriyyətin diplomatik əlaqələri, daxildəki islahatlar lazımınca öyrənilməyib. Bu yöndə tədqiqatlar aparılır”.

Akademik bildirib ki, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin baniləri Əlimərdan bəy Topçubaşov, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Fətəli xan Xoyski, Həsən bəy Ağayev, Məmməd Yusif Cəfərov, Nəsib bəy Yusifbəylidir: “Bizim mövqeyimiz belədir ki, bunları ayırmaq olmaz, Cümhuriyyəti yaradan kişilərin hər biri Azərbaycanı sevən, xalqa bağlı insanlar olub, onlar bir-birinə qarşı deyildi, onlar işin öhdəsindən gələ biləcək insanları vəzifəyə irəli sürürdülər. Məsələn, Rəsulzadənin hökumətin başçısı olmaq imkanı vardı, amma o, bu işi Fətəli xan Xoyskiyə etibar etdi. Sonra parlament yarananda Rəsulzadənin imkanı vardı ki, parlamentə sədr olsun. Amma o, parlamentdə Müsavat fraksiyasına başçılıq etdi. Özü burda olmadığı halda Topçubaşov parlamentin sədri seçildi. Nə üçün? Çünki Fransadakı danışıqları ancaq o apara bilərdi. Dilləri bilirdi, görkəmli hüquqşünas idi, Rusiyada böyük təcrübə keçmişdi. Tarixi şəxsiyyətlərimizi, o cümlədən Cümhuriyyət xadimlərini qarşı-qarşıya qoymaq düzgün deyil, onları xalqımıza olduğu kimi təqdim etmək lazımdır”.

Y.Mahmudov qeyd edib ki, Ulu öndər Heydər Əliyevin vəsiyyətinə uyğun olaraq İlham Əliyevin prezidentliyi dövründə Tarix İnstitutu ikicildlik “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası”nı çap etdirib: “Orda Rəsulzadənin bütün xidmətləri göstərilib, onunla bağlı ayrıca hissə var. Onun xidmətini kiçiltmək haqda deyilənlər boş sözlərdir. O dövrün dövlət xadimlərini bir-birinə qarşı qoymaq, Cümhuriyyəti ancaq kiminsə adıyla bağlamaq mümkün deyil. Mən bunu elmə əsaslanaraq deyirəm”.

“Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası”nın baş redaktoruyam. Mənə təsir ola bilərdi, istiqamət verilə bilərdi. Bunlar olmayıb və biz buna yol da verməmişik. Açıb məqalələrin həcminə də baxa bilərsiniz. Onların hamısını bir-bir əlimdən keçirmişəm. Qoymamışam ora yad barmaq dəysin, kimisə kiçiltsinlər, kimisə qaldırsınlar. Cümhuriyyət haqda ən ötkəm fikirləri Ulu öndər Heydər Əliyev söyləyib, adlarını çəkərək deyib. Hər il Respublika Günü qeyd olunur. Prezident İlham Əliyev Cümhuriyyətə xüsusi qiymət verir. İstiqlal Bəyannaməsinə abidə qoyuldu. Rəsulzadə Cümhuriyyətin banilərindən biridir, bu rolu onun əlindən heç kim ala bilməz. Topçubaşovun rolunu da kiçiltməyə heç kəsin haqqı yoxdur”, - deyə akademik bildirib.

Yaqub Mahmudovun sözlərinə görə, Rəsulzadənin məzarını qardaş Türkiyədən Azərbaycana gətirmək ədalətsizlik olardı: “O, orada mübarizə aparıb, qardaş xalqımız ona qoynunu açıb. O, oradakı tarixin bir parçasıdır. Mirzə Fətəli Axundovun və ya Fətəli xan Xoyskinin məzarları Tiflisdən niyə bura köçürülməlidir? Orda bizim tariximiz var. Tarixi hər yerdən yığışdırıb bura gətirsək, biz dünya tarixində zəifləyərik. 10 milyon xalq Azərbaycan ərazisində yaşayır. Amma bizim dünyada sayımız 60 milyona yaxındır. 60 milyonluq Azərbaycan xalqı dünyanın hər yerində öz tarixini yaradıb. Biz onların qəbirlərini bura yığa bilmərik. Ən görkəmli adamlarımız harada yaşayıb-yaradıbsa, dəfn olunubsa, bizim orda tariximiz var. Oradakı tariximizi zəiflətməyimiz doğru olmaz. Şeyx Şamil hərəkatının üzvlərindən Hacı Muradın qəbri Şəki yaxınlığındadır. O qəbri aparmağa çox əlləşirlər. Tarix İnstitutu olaraq buna imkan vermirik. Niyə onun cəsədi burdan getməlidir? O, hansı səbəbdən bura gəlmişdi? O, burda yatmalıdır”.



Əlaqəli Xəbərlər

Son 15 gündə 100 kiloqramdan çox narkotik vasitə dövriyyədən çıxarılıb

“Cümhuriyyət ili” ilə bağlı Xorvatiyada bir sıra tədbirlər keçiriləcək

“Cümhuriyyət ili”-nin elan edilməsi bizim üçün böyük avantajdır - Fuad Muradov

Tarix İnstitutu Cümhuriyyətin 100 illiyi ilə bağlı beynəlxalq konfranslar keçirəcək

Prezident İlham Əliyev 2018-ci ili “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti İli” elan edib

Ümumi çəkisi üç kiloqramdan çox olan müxtəlif növ narkotik vasitə dövriyyədən çıxarılıb

Müdafiə naziri yeni tədris dövrünə hazırlıq məqsədilə qoşunlar qarşısında tapşırıqlar qoyub

Paytaxtın pərakəndə ticarət dövriyyəsində 2,9 faiz artım qeydə alınıb

Azərbaycanın ticarət dövriyyəsində ən böyük pay sahibi Avropa İttifaqıdır - rəsmi Bakı

Festivallar ölkəmizdə ticarət dövriyyəsinin artmasına müsbət təsir göstərib-nazir

Sumqayıtda narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi ilə məşğul olan şəxslər tutulub

Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin e-xidmətlərindən isə ötən dövrdə 22,3 milyon dəfədən çox istifadə edilib

Yaqub Mahmudov: İlham Əliyev şüurlarda inqilab etdi

Cavid Qurbanov: “Dəmir yolunda müasir standartlara cavab verən texnologiyaların tətbiq olunması dövrü başlayıb”

Litvada Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi ilə bağlı silsilə tədbirlər keçirilir

"Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti-100" mövzusunda elmi konfrans keçirilib

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illik yubileyi ilə bağlı müsabiqə elan edilib

“Hüseyn Cavid yaradıcıllğında ideallar və müasir dövr” mövzusunda beynəlxalq elmi konfrans keçirilib  

Obama Tramp dövründəki ABŞ-ı nasist Almaniyası ilə müqayisə edib

Maştağada narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi ilə məşğul olan keçmiş məhkum saxlanılıb

19 Yanvar 2018, 15:05 (GMT +4)
20 yanvar faciəsi xalqımızın qəhrəmanlıq ənənələrinə sadiqliyini sübüt etdi - Saleh Məmmədov

19 Yanvar 2018, 14:52 (GMT +4)
20 Yanvar faicəsi bağlı Nizami Kino Mərkəzində dəyişiklik edilib

19 Yanvar 2018, 14:45 (GMT +4)
Xorvatiya "Qran Pri"-sindən uğurlu nəticə ilə dönən idmançılarla görüş keçirilib

19 Yanvar 2018, 14:41 (GMT +4)
Rusiyada məktəbə hücum nəticəsində 7 nəfər yaralanıb

19 Yanvar 2018, 14:38 (GMT +4)
Türkiyənin Müdafiə naziri: Afrində hərbi əməliyyatlar başlayacaq

19 Yanvar 2018, 14:36 (GMT +4)
Tarix İnstitu 20 Yanvar faciəsi ilə bağlı konfrans keçirib

19 Yanvar 2018, 14:30 (GMT +4)
YAP üzvlərinin sayı 710 min nəfəri ötüb

19 Yanvar 2018, 14:24 (GMT +4)
Lənkəranda 20 Yanvar faciəsinin 28-ci ildönümü anlılıb

19 Yanvar 2018, 14:19 (GMT +4)
Dövlət qulluğuna qəbul və sınaq imtahanlarının tarixləri elan edilib

19 Yanvar 2018, 14:14 (GMT +4)
Yeni Azərbaycan Partiyasının gəlirləri və xərcləri açıqlanıb

19 Yanvar 2018, 14:09 (GMT +4)
Milli Şuranın təşəbbüsü ilə “20 Yanvar” – Gənclər Təşkilatlarının fəaliyyət günü keçirilir

19 Yanvar 2018, 14:03 (GMT +4)
Türkiyədə avtobusun aşması nəticəsində 6 nəfər ölüb

19 Yanvar 2018, 13:51 (GMT +4)
Müsahibə götürən jurnalist müsahibdir, müstəntiq deyil - iddialılıq yolverilməzdir - Natəvan Dəmirçioğlu

19 Yanvar 2018, 13:44 (GMT +4)
Moskvada 20 Yanvar faciəsinin ildönümü qeyd edilib (FOTO)

19 Yanvar 2018, 13:31 (GMT +4)
Şamaxıda törədilən qətlin üstü açılıb

19 Yanvar 2018, 13:25 (GMT +4)
Kaliforniyada 20 Yanvar faciəsinin ildönümü ilə əlaqədar tədbir keçirilib

19 Yanvar 2018, 13:20 (GMT +4)
Sabah ölkə ərazisində havanın temperaturu aşağı düşəcək, şaxta olacaq

19 Yanvar 2018, 13:16 (GMT +4)
Müdafiə nazirliyi ilə Ombudsman Aparatı birgə tədbirlər planı imzalayıb

19 Yanvar 2018, 13:10 (GMT +4)
Azərbaycanda daha iki hərbi zavod açılacaq

19 Yanvar 2018, 13:06 (GMT +4)
Türkiyənin Azərbaycandakı diplomatik nümayəndəliklərində bayraqlar endiriləcək

19 Yanvar 2018, 12:57 (GMT +4)
Özbəkistanda 20 yanvar şəhidləri anılıb

19 Yanvar 2018, 12:50 (GMT +4)
Vergilər naziri ABŞ səfiri ilə görüşüb

19 Yanvar 2018, 12:43 (GMT +4)
İİTKM-də “Maliyyə Proqramlaşdırılması” mövzusunda seminar keçirilib

19 Yanvar 2018, 12:36 (GMT +4)
20 yanvar şəhidləri xalqın milli azadlığı, müstəqilliyi üçün yol açıblar - rektor

19 Yanvar 2018, 12:30 (GMT +4)
Bakcell və PwC xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqları dəstəkləmək üçün səylərini birləşdirir (FOTO)

19 Yanvar 2018, 12:26 (GMT +4)
Bakıda banka basqın edən şəxs tutulub

19 Yanvar 2018, 12:21 (GMT +4)
"CinemaPlus"da 20 yanvar hadisələrinə həsr olunan filmlər nümayiş olunacaq (VİDEO)

19 Yanvar 2018, 12:17 (GMT +4)
Balakən-Qazbinə-İtitala avtomobil yolu yenidən qurulur

19 Yanvar 2018, 12:12 (GMT +4)
Nazirlik: “İş yerinə dair arayış” elektron xidmətindən istifadə edənlərin sayı 48% artıb

19 Yanvar 2018, 12:08 (GMT +4)
Azərbaycan Prezidenti özbəkistanlı həmkarına başsağlığı verib

1

Saytda dərc olunmuş istənilən materiala bütün hüquqlar müəllif hüquqları barədə beynəlxalq qanunvericiliyə uyğun şəkildə qorunur. Saytda yerləşdirilmiş istənilən audio, foto və videomaterialların istifadəsinə yalnız hüquq yiyəsinin icazəsi və SalamNews saytına istinadla yol verilir.
E-mail: info@salamnews.org
Tel./Fax: (+99412) 555 1 313
(+7499) 120 63 66