Mobil versiya RU AZ
_




AZƏRBAYCAN » MEDİA

“Naşı jurnalistika”nın ömrü uzun sürməyəcək - professor Cahangir Məmmədli (MÜSAHİBƏ)

08 Noyabr 2016, 13:57 (GMT +4)

Bakı, 8 noyabr, SalamNews, Ş.Nəzərli. “Çox təəssüf ki, indi internet saytlarında, qeyri-peşəkarların əlində olan onlarca qəzetdə dilimizin qaydalarına saymamazlıq, etinasızlıq, dil savadsızlığı, leksika kasıblığı, sintaktik naşılıq hökm sürməkdədir. Təsəllimiz odur ki, bu tipli “naşı jurnalistika”nın ömrü uzun sürməyəcək”.

BDU jurnalistika fakültəsinin dekan əvəzi, professor Cahangir Məmmədli bunu SalamNews-a müsahibəsində deyib. Ölkə KİV-də çalışan yüzlərlə jurnalistin müəllimi olmuş professorla müsahibənin tam mətnini təqdim edirik. 

- Cahangir müəllim, ömrünüzün 50 ilindən çoxu jurnalistika fakültəsi ilə bağlıdır. Bu ömür daim rahat yaşanıb?

- 1964-cü il avqustun sonu həyatımda baş verən bir hadisə - universitetin jurnalistika fakültəsinə qəbul olunmağım həyatımın sonrakı illərinin əsas məzmununu təşkil edir. Hələ orta məktəbin altıncı sinfindən arzuladığım jurnalistika peşəsinə ömrümün bütün anlarında səmimi bir sədaqət göstərdim. Və mən praktik jurnalistikada deyil, nəzəri jurnalistikada çalışmaqdayam. Məni BDU-nun jurnalistika fakültəsinə o zamandan bu günə həyat amalına, təmiz dünyasına, vətəndaşlıq mövqeyinin  prinsipiallığına, böyük alimliyinə güvəndiyim professor Şirməmməd Hüseynov bağladı: universiteti bitirən andan məni fakültədə saxladı. Çətin anlarımız, ağrı-acılarımız da çox oldu. Amma görünən odur ki, əgər insan həyatında öz yerini tapırsa, peşəsinə, sənətinə vurğun olursa, onun üçün çətinliklər də, ağrı-acılar da şirindir. Yüzlərlə tələbə-məzunlarımız var ki, onlarla qürur duyuram, elə indinin özündə də bir çətinliyə düşən kimi tükü-tükə yapışdırıram və onlar imkan daxilində problemlərimin həllinə kömək olurlar. Yaxşı oxumağından çox ömrümdə heç vaxt heç nə ummadığım tələbələrimin məzun həyatı mənim ən böyük qürur mənbəyimdir.

- Namizədlik dissertasiyanız “Ədəbi dilin mətbuat üslubu” mövzusunda olub. Ölkə KİV-də ədəbi dilin durumu indi necədir?

- Bəli, mən 1968-ci ildə IV kurs tələbəsi ikən Mərkəzi Komitənin katibi, çox böyük alim və dövlət xadimi Cəfər Cəfərova mətbuatda dilimizin necə korlandığı barədə şagird dəftərində bir məktub yazdım. O da məktubu oxuyub məni idarəyə çağırdı, o məktubun müzakirəsinə dilçi akademikləri, professorları dəvət etdi və mətbuat dili ilə bağlı tədqiqat aparmağı mənə məsləhət gördü. Mətbuat dilinin elmi araşdırmasına belə gəldim. Və elə indi də KİV-in dil problemləri məni çox maraqlandırır. Əlbəttə, peşəkar qəzetlərimizin, teleradiomuzun milli dilə münasibətində elə ciddi problem yoxdur. Amma çox təəssüf ki, indi internet saytlarında, qeyri-peşəkarların əlində olan onlarca qəzetdə dilimizin qaydalarına saymamazlıq, etinasızlıq, dil savadsızlığı, leksika kasıblığı, sintaktik naşılıq hökm sürməkdədir. Təsəllimiz odur ki, bu tipli “naşı jurnalistika”nın ömrü uzun sürməyəcək.

- Jurnalistikamızda meyllərin olduğu şəksizdir. Siz hansını təqdir edirsiz, hansını yox və niyə?

- Bu gün “yeni jurnalistika” kimi təqdim olunan mediada Qərb yönümlü meyllər güclüdür. Sovet senzura sistemindən təzə qurtardığımız 1990-cı illərdə jurnalistikanın Qərb prinsipləri bizə çox parıltılı görünürdü. Qərbin çeşidli media qurumları bizə təlimlər keçir, demokratik mətbuatın prinsiplərini öyrədirdilər. Sən demə, bunda da bir məqsəd varmış: bizim dediklərimizi yerinə yetir, amma biz edənləri siz etməyin! Beləliklə, tez bir zamanda məlum oldu ki, Qərbin demokratiya parıltısı elə parıltı olaraq qalır. Onlar bizim Qarabağ problemimizi, qaçqın və köçkün dərdimizi xarabazara çevirən yurd yerlərimizi... görmək istəmədilər. Belə olduqda mətbuat tarixçilərimiz və millətini sevən nəzəriyyəçilərimiz milli ənənələrə söykənməyi, jurnalistikamızın Həsən  bəy Zərdabi, Mirzə Cəlil, Əli bəy Hüseynzadə, Üzeyir Hacıbəyli , Əhmər bəy Ağaoğlu, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə kimi maarifçilərin məktəbinə söykənməyin millət üçün daha sərfəli olduğunu ortaya qoydular. Mən klassik jurnalistika ənənələrinə söykənməyi və onu müasir şəraitə uyğun davam etdirməyin tərəfindəyəm. Çünki millətin dərdi, Vətən sevgisi və bunun jurnalistikada ifadəsi, həm də səmimi ifadəsi ancaq klassikaya bağlıdır.

- Azərbaycan mediasını inkişaf etmiş ölkələrin mediası ilə hansı rakursdan müqayisə etmək faydalıdır?

- Azərbaycan mediası indi inkişaf etmiş ölkələrin media sisteminə mənəvi inteqrasiyası baş verməkdədir. Lakin inkişaf etmiş ölkələrin reklam bazarının gücü hər şeyi həll edir. İnkişaf etmiş ölkələrin transmilli qəzet, xəbər portalları və teleradio kanallarına ancaq həsəd aparmaq olar. Lakin biz də inkişafdayıq. Bəzən peşəkar jurnalistə baxışda Qərb də bizdən nəsə öyrənə bilər. Məsələn, jurnalistlərin sosial problemlərinin həllinə dövlət dəstəyi, jurnalistlərə Fəxri adların verilməsi və s. kimi faktları bizə məxsusdur.

- Rəhbərlik etdiyiniz fakültədə tədris imkanlarını kamil hesab etmək olar?

- Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsində tədrisin keyfiyyəti üçün yeni addımlar atılır. Burda çox mükəmməl teleradio tədris studiyası qurulub, "Online" studiyası, “Jurnalist”, “525-ci qəzet”, “Şərq”, “Ədalət” kimi qəzetlərin orta səhifələrində çapı və bununla da Respublika miqyasında yayılması, teleradio sistemi ilə əlaqələrin genişlənməsi, nəzəriyyədən daha çox parktikaya keçid mərhələsi üzərində intensiv iş prosesi tədrisin keyfiyyətinə təsir etməkdədir. Biz indi Türkiyə, Rusiya, ABŞ kimi ölkələrdə magistr tələbələrimizin təhsil almağına diqqəti artırırıq.

- Yalnız ana dilini bilməklə püxtələşmiş jurnalist olmağa inanırsız?

- Xeyr, inanmıram. Xarici dilləri bilmək, təkcə jurnalistlərə deyil, hər bir ixtisas sahibinə gərəkdir. Ona görə də Bakı Dövlət Universitetinin bütün fakültələrində ingilisdilli qruplar açılıb. O cümlədən Jurnalistika fakültəsində də Azərbaycan, rus və ingilisdilli bölmələr mövcuddur. Rus bölməsi lap əvvəllərdəki kimi davam edir, ingilis bölməsinin artıq III kursu mövcuddur. Bundan başqa, Azərbaycan bölməsində tələbələrin istəyindən asılı olaraq ingilis, fransız, alman dilləri qrupları yaradılıb. Çox dil bilmək vacibdən də vacib bir keyfiyyətdir.

- Ölkədə media vasitələrinin sayı tənzimlənməlidirmi?

- Ölkədə media vasitələrinin sayını, miqdarını tənzimləmək çətin olardı. Belə bir təşəbbüs medianı indi inkişafa təkan verən özəl sektorunun genişlənməsinə əngəl ola bilər. Ona görə də miqdarın tənzimlənməsi üzərində deyil, medianın peşəkarlıq problemlərinə diqqət etmək vacibdir. İqtisadi inkişafımızın indiki sürət tempi reklam bazarının inkişafına mütləq təsir edəcək. Jurnalistlərimiz haçansa mütləq hansısa məmurun cibinə göz dikməkdən tamam qurtulub, yalnız reklam bazarı uğrunda rəqabətə girişən zaman medianın indiki qeyri-peşəkar kəmiyyət çoxluğu mütləq aradan qalxacaq. Bazar münasibətləri hər şeyi özü tənzimləyəcək.

- Jurnalistikamızın problemlərini və inkişaf perspektivlərini necə görürsüz?

- Jurnalistikamızın problemləri çoxdur. Bu sahəyə qeyri-peşəkarların doluşması, reklam bazarının zəifliyi, müəyyən məqsədlər üçün böhtan və təhqirlərə  yol verilməsi, öz işindəki nöqsanlara görə məmurun jurnalistdən ehtiyat edərək ona rüşvət təklif etməsi və bununla da qeyri-peşəkarın əl-qolunun açılması, “reket jurnalistikası” kimi bir anlayışın hələ də mövcud olması və s. faktlar bizim üzləşdiyimiz problemlərdir. Lakin perspektivdə milli ənənələrə söykənən təmiz, peşəkar jurnalistikanın da meydana çıxacağı labüddür. Mən buna çox inanıram.

- Cahangir müəllim, müsahibəyə görə Sizə təşəkkür edirik.

 

TANITIM:

Cahangir Məmmədli 1942-ci ildə Ağdam rayonunun Novruzlu kəndində anadan olub.

1973-cü ildə "Müasir Azərbaycan ədəbi dilinin mətbuat üslubu" mövzusunda namizədlik dissertasiyası, 2008-ci ildə "Azərbaycanda jurnalistikanın müasir inkişaf meylləri" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edib.

1973-cü ildən BDU Mətbuat tarixi kafedrasına çalışıb. Sonralar Mətbuat tarixi kafedrasının müdiri vəzifəsində çalışıb. 2005-ci ildən Jurnalistikanın nəzəriyyəsi və təcrübəsi kafedrasının müdiridir. Hazırda həm də fakültədə dekan əvəzi vəzifəsini daşıyır.

"Jurnalistikanın nəzəriyyəsi və təcrübəsi", "KİV-in hüquqi tənzimlənməsi" fənlərini tədris edir. 250 elmi, 1300 publisistik məqalə, 3 monoqrafiya, 4 kitabın müəllifidir.

Elmlər namizədləri və doktorlar yetişdirib. 

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin təqaüdçüsüdür.


Ölkənin və dünyanın ən son xəbərləri bizim Facebook səhifəmizdə


Əlaqəli Xəbərlər

Prezident İlham Əliyev Real TV-yə müsahibə verib

Qafqazın ilk idman jurnalistikası magistr ixtisasına növbəti qəbula start verilib

DİM: Dövlət qulluğu üzrə ümumi müsahibədə 63 nəfər uğur qazanıb

Dövlət qulluğu üzrə müsabiqənin müsahibə mərhələsi davam edir

Azərbaycan Prezidenti Çinin CGTN televiziyasına müsahibə verib

Prezident İlham Əliyev Davosda “Rossiya 1” televiziya kanalına müsahibə verib

Ümumi müsahibələrin keçirilmə qrafiki müəyyənləşdirilib

Bəzi dövlət orqanlarının ləğvi ilə əlaqədar müsahibələr keçirilməyəcək

Dövlət qulluğu üzrə müsahibədə iştirak etmək üçün 325 nəfər ərizə verib

Dövlət qulluğu üzrə müsahibəyə 737 vakant vəzifə çıxarılıb

İdman Jurnalistikası Magistr Proqramı ilə Asan Radio arasında əməkdaşlıq uğurla davam edir

Dövlət qulluğu üzrə müsahibələrin keçirilmə qrafiki açıqlanıb

Formula 1 Azərbaycan Qran-Prisi ilə əlaqədar könüllülərin müsahibə prosesinə start verilib

Dövlət qulluğuna qəbul üçün müsahibələrin keçirilmə qrafiki açıqlanıb

Dövlət Komitəsinin sədri ABŞ kanalına müsahibə verib

Energetika Nazirliyi vakant dövlət qulluğu vəzifələri üzrə müsahibə elan edib

Dövlət qulluğunda 76 vakant yer üzrə müsahibə başlayır

"Bakcell" daha bir iri karyera sərgisində iş müsahibələri keçirib

Bin-Salman Trampın təhqirlərindən sonra müsahibə verib: "Onunla işləməyi sevirəm"

DGKA-nın tələbəsi: Gömrük orqanlarında xidmət etmək şərəfdir (MÜSAHİBƏ)

16 Fevral 2019, 17:00 (GMT +4)
Əbülfəs Qarayev Koventri Universitetində tələbələr qarşısında çıxış edib

16 Fevral 2019, 16:56 (GMT +4)
AZPROMO: Cənubi Koreyaya ixrac missiyası təşkil ediləcək

16 Fevral 2019, 16:53 (GMT +4)
DSK: Cinayət törətmiş şəxslərin 86%-i heç yerdə işləməyən və oxumayanlar olub

16 Fevral 2019, 16:52 (GMT +4)
Türkiyə prezidenti S-400-lə bağlı planlarından danışıb

16 Fevral 2019, 16:46 (GMT +4)
Azərbaycanda xüsusi səs siqnalları ilə təchiz edilmiş svetoforlar quraşdırılacaq

16 Fevral 2019, 16:41 (GMT +4)
DGK: Qanunsuz yolla siqaret gətirilməsinin qarşısı alınıb

16 Fevral 2019, 16:38 (GMT +4)
DBX heyvan xəstəlikləri ilə bağlı risklərin aradan qaldırılması ilə bağlı tədbir keçirilib

16 Fevral 2019, 16:35 (GMT +4)
Aqrar sahədə idarəçiliyin təkmilləşdirilməsi və aqrar elmin inkişaf etdirilməsi ilə bağlı Xüsusi Komissiya ləğv edilib

16 Fevral 2019, 16:34 (GMT +4)
Ərdoğan İraq və Livanın da Astana danışıqlarına qatıla biləcəyini deyib

16 Fevral 2019, 16:32 (GMT +4)
Mirzə Ələkbər Sabir Fondu yeni layihəsini təqdim edib

16 Fevral 2019, 16:29 (GMT +4)
Paralimpiyaçılarımız güllə atıcılığı üzrə dünya kubokunda mübarizə aparırlar

16 Fevral 2019, 16:25 (GMT +4)
Azərbaycan Müdafiə naziri Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə yola düşüb

16 Fevral 2019, 16:22 (GMT +4)
Nigariyalı hücumçu yenidən Azərbaycan klubuna transfer olunub

16 Fevral 2019, 16:10 (GMT +4)
Merkel: Avropa Rusiya ilə olan əlaqələrini pozmaqda maraqlı deyil

16 Fevral 2019, 16:04 (GMT +4)
Azərbaycanda daha 200 şəhidin 318 vərəsəsinə birdəfəlik ödəniş veriləcək

16 Fevral 2019, 15:53 (GMT +4)
Azərbaycanın enerji daşıyıcılarının Ukraynaya nəqli imkanları müzakirə edilib

16 Fevral 2019, 15:44 (GMT +4)
TRT televiziyasının Bakı təmsilçiliyinin rəhbəri İlahiyyat İnstitutunu ziyarət edib

16 Fevral 2019, 15:34 (GMT +4)
Bakıda inşaat işlərinin 82,1 faizini qeyri-dövlət tikinti müəssisələri yerinə yetirib

16 Fevral 2019, 15:27 (GMT +4)
Senator: ABŞ Suriyadakı qoşunlarının bir hissəsini saxlaya bilər

16 Fevral 2019, 15:25 (GMT +4)
Bakıda “Proqressivləşən sistem skleroz” mövzusunda seminar keçirilib

16 Fevral 2019, 15:24 (GMT +4)
Misirdə radikal birləşmələrin hücumunda 15 hərbçi yaralanıb, 1-i həlak olub

16 Fevral 2019, 15:18 (GMT +4)
UFAZ-da mediatur təşkil olunub

16 Fevral 2019, 14:58 (GMT +4)
Moldova prezidenti Rusiya səfirini geri çağırmayacaq

16 Fevral 2019, 14:52 (GMT +4)
DYP bəzi KİV-lərdə yayılan məlumatlara rəsmi aydınlıq gətirib

16 Fevral 2019, 14:39 (GMT +4)
Azərbaycanda müşahidə olunan faktiki hava şəraiti açıqlanıb

16 Fevral 2019, 14:35 (GMT +4)
Sepah Zahidan terroruna görə iki ərəb dövlətinə xəbərdarlıq edib

16 Fevral 2019, 14:32 (GMT +4)
Siyavuş Novruzov “Şöhrət” ordeni ilə təltif edilib

16 Fevral 2019, 14:28 (GMT +4)
"2019 İxraca dəstək" layihəsi üzrə təlim keçən sahibkarlar təltif edilib (FOTO)

16 Fevral 2019, 14:21 (GMT +4)
Bakıda mənzillərdən oğurluq edən şəxs saxlanılıb

16 Fevral 2019, 14:15 (GMT +4)
Moskvada bir neçə ticarət mərkəzindən insanlar təxliyə edilib

1

Saytda dərc olunmuş istənilən materiala bütün hüquqlar müəllif hüquqları barədə beynəlxalq qanunvericiliyə uyğun şəkildə qorunur. Saytda yerləşdirilmiş istənilən audio, foto və videomaterialların istifadəsinə yalnız hüquq yiyəsinin icazəsi və SalamNews saytına istinadla yol verilir.
E-mail: [email protected]
Tel./Fax: (+99412) 555 1 313
(+7499) 120 63 66