Mobil versiya RU AZ
_




AZƏRBAYCAN » CƏMİYYƏT

Umayra Tağıyeva: Hava proqnozunun verilməsi çətinləşib

16 Avqust 2019, 14:02 (GMT +4)

Bakı, 16 avqust, SalamNews. Hava proqnozunun verilməsi çətinləşib.

SalamNews xəbər verir ki,​ bunu jurnalıstlərə Ekologiya və Təbii Sərvətlər nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Departamentinin direktoru Umayra Tağıyeva deyib.

​ «İqlim və hava şəraiti daim insanı həyatı boyu müşayyət edərək, onun üçün mühüm olub.​ Biz hava şəraitindən tam asılı olan iptidai insanlardan danışmırıq. Hazırda bəşəriyyətin, elm və texnikanın sürətli inkişafına baxmayaraq, həyatımız hələ də müəyyən dərəcədə hava şəraitinin ​ və iqlim dəyişmələrinin təsirlərindən asılıdır.

Bu barədə çox və ətraflı danışmaq olar, lakın biz sinoptiklərin öhtəsinə düşən hava şəraitinin proqnozlaşdırılması ilə bağlı bəzi məsələlərə toxunmaq istəyirik. Belə ki, özümün sinoptika sahəsində ​ təcrübəmə ( 1990-cı ildən 30 ilə yaxın) deyə bilərəm ki, hava şəraitini proqnozlaşdırmaq daha ​ çətin olub.​Bəs niyə belə olub? Axı bütün dünyada, o cümlədən bizdə də ildən ilə texniki imkanlar yaxşılaşır, müasir avadanlıqlar tətbiq olunur, bu sahədə elm irəli gedir. Onda nə üçün hava proqnozunu vermək daha mürəkkəb olub?

Əlbətdə ki, müxtəlif fikirlər, fərziyələr var, səmimi desəm, mən bu suala birmənalı cavab verməkdə çətinlik çəkirəm. Əgər əvvəllər ilin ​ fəsilləri və onlara səciyyəvi ​ hava şəraiti daha aydın özünü biruzə verirdisə, son illərdə fəsillər arasında keçidlər, əgər belə demək olarsa “sürüşür”, meteoroloji anomaliyalar daha gabarıq və daha tez-tez özünü göstərir.​ ​
Məsələn, Azərbaycan iqlimşünaslığının korifeylərindən olan ​ A. Mədətzadə və Ə. Şıxlinskinin əsərlərində ölkə ərazisində hava şəraitini təyin edən ​ əsas sinoptik ​ proseslər təhlil edilmişdir.​ Əgər 90-cı illərdə, öz iş təcrübəmdə, bu prosesləri izləyərək, onların başlanmasını, inkişafını və dinamikası bu təsfirlərə uyğun baş verirdiyinin ​ şahidi olduğum halda, bu gün həmin klassik proseslərı getdikcə daha az müşahidə edirik. Sabit sinoptik şəraitdə gözlənilməz anı dəyişikliklər qeyd edirik ki, bunları həttda bir gün əvvəl ​ proqnozlaşdırmaq mümkün olmur, rəgəmli modellər bu prosesləri ​ “tutmur”.

Əlbəttə ki, əvvəllər də anomal istilər və soyuqlar olub. Bəs onda nə dəyişib?​ Bu hadisələrin təkrarlanmasında, intensivliyində və davamiyyətində dəyişiklik müşahidə edilir. Hazırda onları isti və soyuq hava dalğaları adlandırırlar.

Bu məsələrin müzakirəsi heyli vaxt aparır, yagin ki, dövrü olaraq, Sizi maraqlandıran sualları cavablandırmağa çalışacağıq. Lakin bu gün mən hava şəraitinin pisləşməsi barədə əhalinin məlumatlandırılması sahəsində qarşılaşdığımız bəzi problemlərə toxunmaq istəyirəm. Bu, ilk növbədə, güclü külək, leysan yaşışlar, anomal isti və soyuqlara aiddir. Elə bu zaman bəzi nüanslar yaranır. Deye bilərsiniz ki- nə problem var? “Proqnozunuzu verin-vəssalam!” Hər kəs buna uyğun özü üçün nəticə çıxardar. ​ ​ Belə olmağına-belədir, amma... həm də belə deyil. Beynəlxalq təcrübədə qəbul olunmuş termin və formatlara uyğun xəbərdarlıqlar olunuq. ​
Bizim problemimiz bəzən daha çətin olan xəbərdarlıqların hazırlanması ilə yanaşı, onların əhaliyə hansı formada və ifadələrlə çatdırılması ilə bağlıdır. Çünki əhaliyə xəbərdarlıq verilərkən elə bir forma seçilməlidir ki, ​ həm panika ​ yaranmasın, həm də insanlar mümkün risklərə hazırlıqlı olsunlar. İnsanlar və onların xasiyyətləri və davranış tərzləri fərqlidir. Bəziləri təhlükəli hadisələr barədə xəbərdarlıq eşidərək, dərhal mağazalara üz tutaraq, uzunmüddətli blokadaya hazıllaşmış kimi davranırlar. Elə bu səbəbdən də, biz beynəlxalq təcrübədə rəsmi qəbul olunmuş başlıq və terminlərdən istifadə edərkən söz və ifadələrə ehtiyyatla yanaşmağa məcburuq.
Biz çox gözəl başa düşürük ki, bizim vaxtında və düzgün verilmiş proqnoz və xəbərdarlıqlardan insanların sağlamlığı, bəzən hətta həyatı ( neftçilər, dənizçilər, və s.) asılıdır .

Ekstremal hava şəraiti haqqında xəbərdarlıqlarımızı bütün müvafiq ​ struktur və təşkilatlara göndərilir, onlar da öz növbəsində buna uyğun olaraq öz işlərini tənzimləyirlər.
​ Son zamanlar, Bakı şəhəri Meriyası ​ işimizə böyük dəstək göstərərək, bizim xəbərdarlıqlara operativ reaksiya verərək, müvafiq tədbirlər görür ki, bu da öz növbəsində yarana biləcək fəsadları və riskləri azaldır. Onlara öz təşəkkürümüzü bildiririk. Digər bir çox dövlət qurumları ilə də qarşılıqlı sıx əlagələrimiz vardır.

Lakin, bununla yanaşı öz səhlənkarlığını və lageyidliklərinin məsuliyyətini sinoptiklərin ünvanına atmaq istəyənlər də tapılır. Biz konstruktiv tənqidə də açığıq.

Dövlət tərəfindən işimizin keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması üçün şərait yaradılır, maddi-texniki bazamız yaxşılaşdırılır, müasir avadanlıqlar qurulur, bu da öz növbəsində işimizin keyfiyyətinin yüksəlməsinə yönəlir.

Bu ili sonunadək, dövlət investiaiyası hesabına Dopler radarlar sisteminin tətbiqi planlaşdırılır, bu da 2-4 saat əvvəlcədən verilən daha dəqiq qisamüddətli proqnozların verilməsi üçün imkan yaradacaq.

Xəzər dənizi üçün verilən proqnoz və xəbərdarlıqların əhəmiyyəti çox qiymətlidir. Xüsusən də Xəzərdə güclü fırtınaların son dövrlərdə ​ bizi tez-tez sınağa çəktiyi zaman.​ Yalnız sahələrarası düzgün əlagələndirilmiş iş sayəsində, ola biləcək insan itkisinin qarşısını almaq​ mümkün olur. Bu ilin sonunadək dövlət investisiyası çərçivəsində dəniz stansiyalarının, o cümlədən 2020-ci ilin noyabr ayında özünün 70 illik yübileyini qeyd edəcək Neft Daşları stansiyasının​ avtomatlaşdırılması planlaşdırılır. Lakin texnikanı yüksək ixtisaslaşmış mütəxəssislər ​ idarə etməlidir. Bu mütəxəssilərin hazırlanması qarşımızda duran başlıca vəzifələrdən biridir. İşimiz çətin olsa da, çox maraqlıdır və inasanlara lazımlıdır. Biz öz sıralarımızda bu sahə ilə maraqlanan gəncləri görmək istərdik.


Ölkənin və dünyanın ən son xəbərləri bizim Facebook səhifəmizdə


Əlaqəli Xəbərlər

ETSN Sumqayıtda kəskin iy-qoxu ilə bağlı araşdırma aparır

ETSN: Şikayət yerində araşdırılıb

ETSN güclü küləklə bağlı xəbərdarlıq edib

ETSN-də Xorvatiyanın Azərbaycandakı səfiri ilə görüş keçirilib

ETSN ictimai-iaşə obyektlərinə xəbərdarlıq edib

ETSN ağac əkən şəxslərə müraciət edib

ETSN-də Almaniyanın Azərbaycandakı səfiri ilə görüş keçirilib

ETSN balıqçıları sivil balıq tutmağa səsləyən maraqlı təşəbbüslə çıxış edib (FOTOLAR)

ETSN: Nərimanov rayonunda ağacları kəsən şirkət cərimələnib

ETSN ölkədə müşahidə olunan küləkli hava ilə bağlı məlumat yayıb

ETSN: Milli Parkların inkişafı üzrə Dövlət proqramı hazırlanacaq

ETSN-nin elan etdiyi müsabiqə başa çatıb

ETSN: Bakının iki ərazisi tullantılardan təmizlənib

ETSN: Xəzərdə dalğanın hündürlüyü 2,3 metrə çatıb

ETSN-də bərpa olunan enerji mənbələrinin inkişafı müzakirə olunub

ETSN dənizi çirkləndirən 23 obyektin bağlanmasını istəyir

ETSN: Ağac kəsən şəxs cəzalanıb

ETSN: Sürücülərə maarifləndirici məlumatlar verilir

ETSN: Hirkan Milli Parkında yanğının ətrafa yayılmasının qarşısı alınıb

ETSN: “Zeytunluq” adlanan ərazidə ağacların kəsilməsi faktı yoxdur, park və istirahət mərkəzi salınır

09 Dekabr 2019, 20:35 (GMT +4)
Bakıda «R-Pharm»ın yeni istehsal sahəsi açılıb

09 Dekabr 2019, 18:18 (GMT +4)
MN Azərbaycan-Türkiyə-Qətər birgə hərbi təlimlərinin keçirilməsi məsələsinə aydınlıq gətirib

09 Dekabr 2019, 17:49 (GMT +4)
Azercell “Ən yaxşı stend dizaynına görə” sertifikatla təltif edilib

09 Dekabr 2019, 17:44 (GMT +4)
Bin-Salman Səudiyyə hərbçisinin hücumuna görə Trampa başsağlığı verib

09 Dekabr 2019, 17:42 (GMT +4)
Azərbaycan fermerlərinin məhsulları Beynəlxalq yarmarkada nümayiş etdirilir

09 Dekabr 2019, 17:35 (GMT +4)
Fransa ATƏT Minsk Qrupundakı roluna sadiqdir - səfir

09 Dekabr 2019, 17:20 (GMT +4)
Açıq məkanda reklam sahəsindəki yeniliklərin müzakirəsi davam etdirilir

09 Dekabr 2019, 17:17 (GMT +4)
Naxçıvan Ali Məclisinə seçkilər təyin edilib

09 Dekabr 2019, 17:11 (GMT +4)
Rusiya dörd il müddətinə dünya idmanından uzaqlaşdırılıb

09 Dekabr 2019, 17:00 (GMT +4)
Bakıda «‎CaspiCandle» şam qalereyası fəaliyyətə başlayıb (FOTOLAR)

09 Dekabr 2019, 16:55 (GMT +4)
İraqda 9 nazir və 12 deputatın saxlanılma və istintaqa cəlb edilməsi haqda qərar çıxarılıb

09 Dekabr 2019, 16:53 (GMT +4)
İstanbulda Türkiyə və İran XİN rəhbərləri arasında görüş olub

09 Dekabr 2019, 16:40 (GMT +4)
Azərbaycan Prezidenti Vladimir Zelenskiyə başsağlığı verib

09 Dekabr 2019, 16:35 (GMT +4)
BP AzTU tələbələrinə iş təklif edəcək

09 Dekabr 2019, 16:30 (GMT +4)
Təhsil naziri payız semestrinin imtahan sessiyasının təşkili barədə əmr imzalayıb

09 Dekabr 2019, 16:27 (GMT +4)
Brüssel AB ölkələrini birlik olmağa çağırıb

09 Dekabr 2019, 16:18 (GMT +4)
Azərbaycanla Rusiya 3 sənəd imzalayıb

09 Dekabr 2019, 16:01 (GMT +4)
Xətai Sənət Mərkəzində “Fəsillər” adlı sərgi açılıb

09 Dekabr 2019, 15:57 (GMT +4)
Türkiyədə terror aktı nəticəsində 2 təhlükəsizlik əməkdaşı şəhid olub

09 Dekabr 2019, 15:37 (GMT +4)
İsrail partiyaları Knesset seçkilərini 3-cü dəfə keçirməklə bağlı razılaşıblar

09 Dekabr 2019, 15:34 (GMT +4)
FIFA referimiz Əliyar Ağayev UEFA-nın seminarında iştirak edəcək

09 Dekabr 2019, 15:27 (GMT +4)
Kreml: Putin və Zelenski arasındakı danışıqların vaxtına məhdudiyyət qoyulmayacaq

09 Dekabr 2019, 15:16 (GMT +4)
Xəzər dənizi üzrə Yüksək Səviyyəli İşçi Qrupunun iclası Rusiyada keçiriləcək

09 Dekabr 2019, 14:55 (GMT +4)
Qərb və bəzi ərəb ölkələri İsrail qanunsuzluğunu təşviq edir - Ərdoğan

09 Dekabr 2019, 14:50 (GMT +4)
Azərbaycan cüdoçuları Rusiyada bir dəst medal qazanıb

09 Dekabr 2019, 14:39 (GMT +4)
Rusiyalı nazir: Rusiya və Azərbaycan altıncı yol xəritəsi üzərində razılaşma əldə edib

09 Dekabr 2019, 14:35 (GMT +4)
Nazirliyin maliyyə dəstəyi ilə icra olunan sosial xidmət layihələrində 1600-ə yaxın şəxs çalışır

09 Dekabr 2019, 14:27 (GMT +4)
Səudiyyə Ərəbistanının Neft-qaz və Minerallar Universitetinin nümayəndələri BANM-də olublar

09 Dekabr 2019, 14:27 (GMT +4)
İraqlı qız 5 ildən sonra ona təcavüz edən İŞİD-çi ilə qarşılaşıb (VİDEO)

09 Dekabr 2019, 13:52 (GMT +4)
Yeni Zelandiyada vulkan püskürməsi nəticəsində 5 nəfər ölüb

1

Saytda dərc olunmuş istənilən materiala bütün hüquqlar müəllif hüquqları barədə beynəlxalq qanunvericiliyə uyğun şəkildə qorunur. Saytda yerləşdirilmiş istənilən audio, foto və videomaterialların istifadəsinə yalnız hüquq yiyəsinin icazəsi və SalamNews saytına istinadla yol verilir.
E-mail: info@salamnews.org
Tel./Fax: (+99412) 555 1 313
(+7499) 120 63 66